Ποιος χρονολόγησε La Malinche;

Marina ([maˈɾina]) or Malintzin ([maˈlintsin]; c. 1500 – c. 1529), more popularly known as La Malinche ([la maˈlintʃe]), was a Nahua woman from the Mexican Gulf Coast, who became known for contributing to the Spanish conquest of the Aztec Empire (1519–1521), by acting as an interpreter, advisor, and intermediary for the Spanish conquistador Hernán Cortés. She was one of 20 enslaved women given to the Spaniards in 1519 by the natives of Tabasco. Cortés chose her as a consort, and she later gave birth to their first son, Martín – one of the first Mestizos (people of mixed European and Indigenous American ancestry) in New Spain.

La Malinche's reputation has shifted over the centuries, as various peoples evaluate her role against their own societies' changing social and political perspectives. While most historians emphasize her importance to the conquest of the Aztec Empire, recognizing her multilingual abilities (she spoke both Nahuatl and Maya), they disagree on the reasons why La Malinche assisted the Spanish. After the Mexican War of Independence, which led to Mexico's independence from Spain in 1821, dramas, novels, and paintings portrayed her as an evil or scheming temptress. In Mexico today, La Malinche remains a powerful icon – understood in various and often conflicting aspects as the embodiment of treachery, the quintessential victim, or the symbolic mother of the new Mexican people. The term malinchista refers to a disloyal compatriot, especially in Mexico.

Ο Ερνάν Κορτές (Χερνάντο ή Φερδινάνδος, Hernán Cortés, 1485 - 2 Δεκεμβρίου 1547) ήταν Ισπανός εξερευνητής και κατακτητής (κονκισταδόρ), που στις αρχές του 16ου αιώνα ηγήθηκε των επιχειρήσεων για την κατάκτηση της αυτοκρατορίας των Αζτέκων, στο σημερινό Μεξικό, προς όφελος του Στέμματος της Καστίλης. Ο Κορτές υπήρξε από τις σημαντικές προσωπικότητες της πρώτης φάσης των εξερευνήσεων που ξεκίνησε ο Χριστόφορος Κολόμβος.

Ο Κορτές γεννήθηκε στο Μεδεγίν της Ισπανίας, από οικογένεια μεσαίας τάξεως. Γοητευμένος από την ανακάλυψη της νέας ηπείρου, έσπευσε στην Ισπανιόλα της Κούβας. Το 1519 εξελέγη επικεφαλής της τρίτης εξερευνητικής αποστολής προς τις ηπειρωτικές περιοχές της νέας ηπείρου. Λόγω όμως της αντιδικίας του με τον Ισπανό κυβερνήτη της Κούβας, Ντιέγο Βελάσκεθ ντε Κουέγιαρ, η αποστολή ακυρώθηκε, διαταγή όμως που ο ίδιος την αγνόησε. Μόλις κατέφθασε στις ηπειρωτικές περιοχές, με πολυμήχανο τρόπο κατάφερε να συμμαχήσει με ορισμένες φυλές ιθαγενών, ώστε να επιβληθεί και στις υπόλοιπες. Χαρακτηριστικά χρησιμοποίησε επιτυχημένα μια ιθαγενή, τη Δόνια Μαρίνα, ως μεταφράστρια, η οποία στην πορεία τού χάρισε έναν γιο. Όταν ο κυβερνήτης της Κούβας έστειλε φρουρά να συλλάβει τον Κορτές για ανυπακοή, δεν δίστασε να τους αντιμετωπίσει ενόπλως και να τους εξουδετερώσει.

Τέλος, με τη σύλληψη του Κουαουτέμοκ, ο Τλατοάνι (ο κυβερνήτης της Τενοτστιτλάν), στις 13 Αυγούστου του 1521, η αυτοκρατορία εξαφανίστηκε. Ο Κορτές αλληλογραφούσε απευθείας με τον βασιλιά της Ισπανίας ζητώντας να του αναγνωριστούν οι επιτυχίες του, αντί να τιμωρηθεί για αποστασία. Μετά την επιτυχημένη κατάλυση της τοπικής Αυτοκρατορίας των Αζτέκων με την κατάληψη της πρωτεύουσά τους Τενοτστιτλάν, ο Κορτές απέκτησε τον τίτλο του Μαρκήσιου. Επέστρεψε στην Ισπανία όπου και πέθανε το 1547.

Ο Ερνάν Κορτές υπήρξε από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της εποχής, ιδιαίτερα λόγω των ελάχιστων ιστορικών πηγών που αναφέρονται σε αυτή. Ορισμένοι ιστορικοί τον περιγράφουν ως αδίστακτο ιδιοτελή κατακτητή, ενώ συγκεκριμένες πηγές τού αποδίδουν στοιχεία ανθρωπιάς και απέχθεια προς τις ωμότητες των ισπανικών αρχών κατά των ιθαγενών πληθυσμών.

Alonso Hernández Puertocarrero (before 1495–1523) was a Spanish conquistador who was part of Hernán Cortés's expedition of conquest of what is today Mexico.